Dorre misteriotsua

Arabako Aramaion, Ibarra izeneko herrian, kezka gorria sortu zitzaien 1122, urtean. Aramaiok Iparraldera Anboto dauka eta honek bi aldetara, Urkiola eta Udala mendiak. Urtebete lehenago Samuel izeneko hebrear misteriotsu bat etorri zen Ibarrara. Bizar zuri eta bularra estaltzeraino luze zeraman. Janzkera, berriz, buru gaineko txano txiki biribil bat eta tunika distiratsua baino ez.

Arratsaldeetan Goiko-errotako iturrira joaten zen, eta handik Anbotori so pasatzen zituen orduak. Pergamino batean egiten zituen marrazkiak ikusita jendeak sorgin-jauregi bat egiten ari zirela pentsatzen zuen, bertan, ez baitzen langilerik ikusten. Jendea dorre misteriotsuaz hitz egiten hasi zen. 

Halako baten hebrearra desagertu egin zen eta dorrea han zegoen. Gauez, eguzkia sartu orduko, dorre barruan argiak pizten ziren eta bertatik dozena erdi bat zaldizko ateratzen ziren trostan. Zaldiak arrapaladan joan arren isiltasuna erabatekoa izaten zen, zaldiek ez baitzuten lurra ukitzen.

Ibarrako herritarrak kezkaturik eta dorre misteriotsuan zer gertatzen zen jakin-minez, lau gazte ausart bertara bidaltzea erabaki zuten. Gauerokoa errepikatu zen, eta lau gazteak segundo batzuez elkarri begira egon ondoren, dorreko sarrerarantz abiatu ziren. Hango argitasunari jarraituz, gela handi batera iritsi ziren. Han, lurrari josita bezala geratu ziren harriduraz eta beldurrez. Harrituta, gelaren erdian, zutik, neska gazte eder bat zegoelako, oinutsik eta burutik oinetarainoko tunikaz jantzia. Beldurtuak gela osoa argiztatzen zuen argi zuri batek inguratzen zuelako gaztea.

Lau gazteak lasterka ihes egitera zihoazen, baina neskaren ahotsak geldiarazi zituen:

-Itxoin! Ez zaitezte joan! Muntxaraz dorreko Mariurraka naiz. Orain duela berrehun urte nire anaia Ibon hil nuen eta, horregatik, ez hiltzera kondenatua nago. Arren! Lagun iezadazue!

Neskaren tristeziarekin hunkiturik, nola lagun zezaketen galdetu zioten.

-Ni naiz gauerdian hemendik atera diren izpirituen argia. Argizta ezazue dorrea! Su handi bat egin behar duzue hemen bertan, nire argitasuna baino handiago duena izan behar du, baina... egizue azkar! Bestela "Beraiek" itzuliko dira eta akabo zarete zuek... eta baita ni ere.

Lau gazteek su handia egin zuten gelaren erdi erdian. Minutu gutxi barru, garrak sabairaino iristen ziren. Neskak irribarre egin zien eta desagertzen hasi zen hau esaten zuen bitartean:

-Eskerrik asko, lagunok, eskerrik asko! Orain har dezaket atseden betiko.

Eguna urratzen hasi zen  eta lau ibarratarrek zelaiaren erdian ikusi zuten beren burua.

Dorrea desagertua zen. Sua bakarrik ikusten zen.

Urteak joan dira eta Ibarrako biztanleek geroztik ez dituzte ikusi halako beldurra eman zien fantasma haiek.